Schitteren op het toneel van Het Nationale Ballet: het is de ultieme droom voor veel jonge balletdansers. Jaarlijks doen negenhonderd talenten van over de hele wereld auditie voor de Junior Company van Het Nationale Ballet. Hoe bereidt deze intensieve opleiding hen voor op een professionele danscarrière?
Jong ballettalent scouten – Ernst Meisner reist ervoor langs nationale en internationale balletcompetities. Als artistiek leider van de Junior Company weet hij wat professionele dansers in spe nodig hebben voor de overstap naar een dansgezelschap. ‘Dansers leren veel tijdens hun balletopleiding, maar zijn na afloop vaak nog niet klaar voor een danscarrière. De meeste zijn pas tussen de zeventien en twintig jaar oud. Bij ons krijgen ze tijd en ruimte om zich verder te ontwikkelen, zodat ze kunnen doorstromen naar Het Nationale Ballet of andere internationaal toonaangevende gezelschappen.’
Talenten klaarstomen
Ernst merkt dat de overgang voor veel jonge dansers groot is. ‘Er is talent genoeg, maar ze missen ervaring. Ineens moet je je plek vinden tussen tachtig professionele en ervaren dansers, wennen aan een andere dagindeling en trainingsschema’s, en op tournee gaan. Vroeger werd een beginnend danser onderdeel van het “corps de ballet”, de grote groep dansers die letterlijk body geven aan het ballet. Daar leer je veel van, maar wij kunnen startende dansers met extra begeleiding ook grotere rollen aanbieden. Die afwisseling is goed voor hun ontwikkeling. Meestal bestaat de groep uit twaalf tot twintig dansers, daardoor kunnen we ze veel tijd en aandacht geven.’
De Junior Company duurt twee jaar. In die tijd werken Ernst en zijn team aan alle aspecten die komen kijken bij dansen in een dansgezelschap. ‘De talenten leren om te werken met balletmeesters en choreografen, gaan op tournee, en dansen verschillende rollen in grote en kleinere zalen.’
Samen optrekken
Om ze klaar te stomen, trekken de talenten op met de dansers van Het Nationale Ballet, zowel qua faciliteiten als dagindeling. ‘Ze zitten in hetzelfde gebouw en gebruiken dezelfde oefenruimtes. De dansers repeteren en dansen samen in voorstellingen.’ Ook de dagindeling ziet er nagenoeg hetzelfde uit: ‘Ze trainen elke dag van 10.00 uur tot 18.00 uur. Eerst de warming-up, daarna volgt een balletles van een uur. De rest van de dag repeteren ze voor aankomende voorstellingen. Op die manier voelen ze zich al snel onderdeel van een professioneel dansgezelschap.’
Meer dan Ajax 2
De gezondheid van de jonge dansers is topprioriteit. Daarom staat het gezondheidsteam van Het Nationale Ballet ook klaar voor de Junior Company. Het team bestaat uit fysio- en manueel therapeuten, masseurs, een revalidatie- en een pilatesdocent. Ook zijn er podologen, diëtisten en een psycholoog aan boord. ‘Ik vergelijk de Junior Company weleens met Ajax 2, maar ballet is naast topsport ook kunst. Dat betekent dat we niet alleen intensief trainen en aan conditie werken, maar ook veel aandacht hebben voor artistieke expressie en hoe je met je lichaam een verhaal vertelt.’
Die combinatie vraagt veel van jonge dansers, ziet Ernst. ‘Ze zijn enorm energiek en ambitieus, willen zich dolgraag ontwikkelen en zijn bereid daar ver voor te gaan. Het is belangrijk dat ze op deze leeftijd hun lichaam goed leren kennen en een balans vinden tussen trainen, rusten en conditie opbouwen. Ook zijn ze op deze leeftijd gevoelig voor blessures. Daarom leren we de groep hoe ze goed voor zichzelf kunnen zorgen: wanneer eet je als je op tournee bent, wanneer pak je je rust en wanneer doe je je oefeningen?’
Daarnaast is er veel aandacht voor het mentale aspect. ‘Onze talenten zijn volop in ontwikkeling en het leven van een balletdanser kan roerig zijn. Er is zoveel waar je aan moet wennen. Of je wel of niet die solo krijgt, kan bijvoorbeeld stress en onzekerheid geven. We maken dit bespreekbaar, zodat ze hier in een veilige omgeving mee leren omgaan.’
Jong trainen
Om hun kracht, conditie en souplesse op peil te houden, maken de dansers dankbaar gebruik van de trainingsruimte van Het Nationale Ballet. De ruimte, die het gezondheidsteam samen met Matrix Fitness inrichtte, staat vol gespecialiseerde fitnessapparatuur. ‘Hier werken de dansers met een persoonlijk trainingsprogramma aan hun conditie en kracht. Hun lichamen zijn vaak nog in de groei. Zeker jongens groeien langere tijd door. In die periode is spieropbouw en spierontwikkeling erg belangrijk, daar trainen we veel op.’
‘We passen de persoonlijke trainingsprogramma’s aan op basis van de rollen binnen het repertoire. Heeft een danser bijvoorbeeld een rol met veel sprongen, of veel spitzenwerk? Op basis van die data zetten we programma’s klaar waarmee iemand die spiergroepen extra kan trainen.’
Goed in je vel met een app
Natuurlijk willen we fysieke en mentale overbelasting voorkomen, vertelt Ernst. ‘Zo ontwikkelen we nu een app die dansers inzicht geeft in hun fysieke en mentale gesteldheid. Ze beantwoorden vragen als: hoe staat het met je energie, hoe fit voel je je, hoe werd je wakker? Door elke dag een paar korte vragen te beantwoorden, kunnen ze hun ontwikkeling bijhouden. En aan de bel te trekken als dat nodig is.’
Klaar voor Het Nationale Ballet
Na twee jaar Junior Company stromen veel dansers door naar Het Nationale Ballet; in totaal dansen er nu meer dan veertig voormalige Juniors in het grote gezelschap – zo’n zestig procent van de gehele groep. Ernst: ‘Toen we tien jaar geleden begonnen, was ons doel om de overstap tussen de balletopleiding en een professioneel dansgezelschap kleiner te maken. Dat lukt goed. Het is mooi om te zien hoe jonge dansers zich in zo’n relatief korte tijd ontwikkelen en klaar zijn voor een volgende stap in hun carrière.’
